Dağlık Karabağ Ateşkesi’nin Sonuçları ve Bazı Belirsizlikleri…

Kemal Özbek at 18 Kasım 2020 tarihinde gönderildi
46 0

Bu yazımızda değineceğimiz konular şunlardır;

Azerbaycan Ermenistan arasında yıllardır süregelen ve adeta arapsaçına dönen Dağlık Karabağ çatışmalarında belirli bir aşamaya(sonuca varacak şekilde) gelindi mi? Yapılan ateşkeste Türkiye’nin rolü ne? Azerbaycan bu ateşkesten kazançlı çıkabildi mi? Ateşkeste belirsizlikler var mı? Rusya’nın bölgedeki hedefleri neler?

Başladığı günden(27 Eylül) bu yana gerek yazılarımızla gerekse yazılı ve görsel medyadan takip ettiğimiz çatışmaların bugün itibariyle bir neticeye vardığı görülmektedir.Öyle ki ateşkes haberinin duyulmasıyla birlikte Azerbaycan sokaklarında sevinç gösterileri vardı.Azerbaycan Türkü kardeşlerimizin bu mutlulukları ise elbette boşuna değildi.Zira onlara ve Türkiye’den bizlere bu sevinci yaşatan, çatışmalarda şehit düşme pahasına mücadele eden kahraman askerlerimizdir.Haydut devlet Ermenistan’a karşı gösterdikleri sonsuz azim ve kararlı irade örneği Türk’ün gücünü bir kez daha tüm dünyaya göstermiştir.

Peki bu ateşkes neleri içeriyor ve Azerbaycan’ın kazançları neler?

9 Kasım’da Rusya,Ermenistan ve Azerbaycan arasında imzalanan ateşkesin hemen ertesi olan 10 Kasım’dan itibaren çatışmalar durma noktasına geldi.

Ermenistan: Dağlık Karabağ'da ateşkese hazırız - Haberler - Dünya Haberleri

Azerbaycan bu anlaşmayla birlikte Dağlık Karabağ’da işgal altında bulunan topraklarındaki haklı ilerleyişine meşruiyet kazandırmış oldu.Burada “meşruiyet” dememizin sebebi gerçeklere gözünü kapatan dünyanın artık gözlerini açmasına ve gerçeği görmesine sebebiyet vermesi nedeniyledir.Yoksa bu toprakların Azerbaycan toprağı olduğu ve yıllardır Ermenistan işgalinde kaldığı bilinen,tartışmasız bir gerçektir.Ancak bu gerçeği görmek istemeyenler artık görmek zorunda kalacaklardır.Azerbaycan kazandığı topraklarda hakimiyetini ilan etmiştir.

Bu nihai ateşkesten önce üç kez insani ateşkese varılmış, ancak Ermenistan bunların hepsini ihlal eden taraf olmuştu ve sivilleri hedef alarak saldırılarına devam etmişti.

Azerbaycan bileğinin gücüyle ve askerlerinin kararlılığıyla Dağlık Karabağ’daki ilerleyişini başarıyla sürdürmüştür.Azerbaycan’ın bu kararlılığı karşısında büyük bir hezimete uğrayan Ermenistan artık kurtuluş çareleri aramaktaydı.Burada da Rusya,Azerbaycan ve Türkiye’nin yer aldığı görüşmeler Ermenistan’ın imdadına yetişti ve ateşkes anlaşmasının temeli atılmış oldu.Varılan anlaşmayla birlikte Ermenistan’ın işgal ettiği topraklardan(“rayon” ismi verilen Dağlık Karabağ çevresindeki yedi bölgeden) çekilmesine ilişkin takvim belirlendi.Başında bu talebe yanaşmayan Ermenistan,Azerbaycan ordusunun Şuşa’ya girmesi ve yönetim merkezi Hankendi’ye yaklaşması sonrası talebe karşılık vermek zorunda kaldı.Ermenistan Başbakanı Paşinyan’ın konu hakkındaki açıklaması şu şekildeydi:Anlaşma halkımız için acı verici,kararı ordunun ısrarı üzerine aldım.[1]

Azerbaycan’ın kazançlarından bir diğeri ise silah atmadan toprak kazanması oldu.Anlaşmanın duyurulmasından itibaren karşıt görüşler olsa da(Azerbaycan’ın iyice zayıflamış Ermenistan’a karşı daha fazla ilerlemesi ve Dağlık Karabağ’ın tamamını işgalden kurtarması gerektiği fikirleri gibi) Azerbaycan bu anlaşmayla gerçekten ciddi bir kazanım daha elde etmiştir.Ermenistan’ın Kelbecer ve Laçin’den çekilmesinin yanı sıra Azerbaycan-Nahçivan Özerk Cumhuriyeti arasında koridor açılması da Azerbaycan için ciddi bir kazanımdır.Zira böylece Nahçivan’ın Türkiye’nin sınır komşusu olduğu da düşünüldüğünde adeta bir Türk koridoru açılmış olacaktır.Bu da başta enerji ve ticaret olmak üzere güvenlik açısından da çok önemli bir konudur.

Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki sınır bölgelerinde(Dağlık Karabağ’ın tamamında değil) Rus Barış Gücü’nün olacağı anlaşmada açıkça belirtilse de Azerbaycan tarafının kendi toprağına Türkiye’den askerleri de bulundurabileceği unutulmamalıdır.Ayrıca anlaşmada resmen belirtilmese de Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev,Türkiye’nin de bölgede Rus askerleriyle birlikte yer alacağını belirtmiştir.Bu durumun anlaşma içerisinde yer almasının ise ileri tarihteki bir anlaşmayla sağlanabileceği öngörülüyor.

Rusya’nın bölgedeki hedefleri ve zaferin diğer sonuçları…

Az önce de belirttiğim gibi anlaşmanın ardından çeşitli farklı görüşler oldu.Bunların başında ise Dağlık Karabağ’ın tamamını askeri yollarla Ermeni işgalinden kurtarmak vardı.Neden daha fazla ilerlenmediği tartışmaları yaşandı.Ancak burada unutulmaması gereken Rusya faktörü.Çünkü Azerbaycan’ın bu ilerleyişinde Rusya’nın sessizliğini de hesaba katmak gerektiğini düşünüyorum.Bu ilerleyişin en önemli faktörü tabii ki kahraman Azerbaycan askeri ve komutanlarıdır.Ancak analiz yaparken tüm faktörleri göz önünde bulundurmalı,karşılaştırmalı olarak incelemeliyiz.Böylece olayları görünen ve görünmeyen yönleriyle irdeleme imkanı elde edebiliriz.

Rusya Azerbaycan’ın bu ilerleyişinin Dağlık Karabağ’ın tamamını içermesine izin vermeyebilirdi.Azerbaycan da elde ettiği fırsatları doğru kullanarak ilerleyebildiği kadar ilerledi ve bunları tüm dünyaya ilan etmiş oldu.

Burada sormamız gereken soru ise Rusya’nın Azerbaycan’ın ilerleyişinde neden sessiz kaldığıdır.Burada en temel neden Ermenistan’ın Rusya’ya kafa tutması ve taleplerini kabul etmemesiydi.Paşinyan’ın Rus nüfuzundan çıkmaya başlaması Rusya tarafından kabul edilemezdi.Bu açıdan bakarsak Rusya aslında Dağlık Karabağ’dan da kazançlı çıkmadı.Zira Rusya için Karabağ’dan çok Ermenistan’daki nüfuzu önemli.Rusya’nın Ermenistan’da önemli bir askeri üssünün olduğunu burada belirtelim.Ermenistan’daki hükümet karşıtı protestoları(ilginç bir şekilde gecenin ilerleyen saatlerinden başlayarak) da böyle okuyabiliriz.Ki ben bu yazıyı yazarken Ermenistan’ın Dışişleri Bakanı istifa etti, bir hafta önce hükümet binası protestocular tarafından basılmıştı ve darbe söylentileri konuşuluyor(ki ben buna fazla ihtimal vermiyorum,zira Paşinyan’ın zaten fazla destekçisi kalmadı makamını kendisi bırakmak durumunda kalacaktır).

Rusya böylece Ermenistan’ın kendisine muhtaç olduğunu göstermiş oldu.Paşinyan’ın koltuğu ise ciddi şekilde sallanmaya başladı.

Bunların yanı sıra Türkiye’nin SİHA’larının dünya çapında tanınırlılığı da artmış oldu.SİHA’ların da katkısıyla,ki bu konuda Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in açıklamaları şu şekildedir:”Ermenistan işgal bölgelerinde çok güçlü istihkam noktaları örmüştü. İnsansız Hava Araçları ve SİHA’lar çok büyük bir fayda sağladı. Bunların keşfi ve riskini aza indirerek tespiti için elimizi çok güçlendirdi ve çok mutluyuz ki gardaş Türkiye’nin gelişmiş harp sanayisi ile bu SİHA’ları alabildik. Türkiye’den aldığımız SİHA’larla 1 milyar dolar değerinde Ermeni techizatını imha ettik”[2]

Sonuç olarak anlaşmada her ne kadar belirsizlikler olsa da (ki bu belirsizlikleri Azerbaycan ve Türkiye’nin kararlı duruşuyla,ileri tarihteki anlaşma ve müzakerelerle giderme yoluna gidilmelidir.Ancak bu şekilde kesin bir zaferden bahsedilebilir) Azerbaycan’ın bugün itibariyle kazandığı zafer takdiri haketmektedir.Sahada kazanılan zaferleri masada kaybetmemenin de,diplomasi yolunun doğru ve etkin kullanımıyla olacağı bilinmelidir.Bu uğurda şehit düşen ve yaralanan kahraman  askerlerimiz bu vesileyle muradına ermiş olacaklardır.

Eşq olsun Azerbaycan ordusuna…

[1] https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-54873432

[2] https://www.sabah.com.tr/video/haber/son-dakika-azerbaycan-cumhurbaskani-ilham-aliyevden-canli-yayinda-flas-turk-sihalari-aciklamasi-video

0 0 oy
Yazıyı Değerlendir
Bildirimler
Bildir
0 Yorum
Satır İçi Geri Bildirimler
Tüm yorumları görüntüle
Kemal Özbek

Kemal Özbek

Geçmiş ve Günümüz Türk Dış Politikasına ilgili,Mavi Vatan savunucusu

İlgili Yazı

40 ASIRLIK TÜRK YURDU HATAY

Yazar : - 24 Temmuz 2020 0
Anadolu topraklarının her bir karışında tarihe damgasını vurmuş büyük medeniyetlerin izi vardır. Ancak bazı bölgeleri kültür ve medeniyet zenginliği bakımından…

Ermenistan Teslim Oldu!

Yazar : - 10 Kasım 2020 0
Azerbaycan ordusu karşısında ağır kayıplar veren ve son olarak Şuşa’yı kaybeden Ermenistan, Dağlık Karabağ’da teslim oldu. Ermenistan Kelbecer, Ağdam ve…

HAYDUT DEVLET ERMENİSTAN KÖŞEYE SIKIŞTI..!

Yazar : - 13 Ekim 2020 0
Ermenistan’ın Dağlık Karabağ işgalinin kısa tarihçesi… Ermenistan’ın haksız işgalinin kökeni 20.yüzyılın ilk çeyreğine kadar dayanıyor.Öyle ki Sovyetler Birliği döneminde,Stalin tarafından,…
0
Düşüncelerinizi ister misiniz, lütfen yorum yapın.x
()
x